De afgelopen maanden is het draagmoederschap meerdere malen in het nieuws gekomen. Eerst door de docufilm Google Baby waarin de kinderwens van welvarende Westerse stellen over de rug van arme vrouwen in achterstandspositie in India wordt verwezenlijkt. Ik beken: ik heb de film niet gezien en gezien onze eigen situatie is het niet een film die hoog op mijn lijstje staat. Zelfbescherming.

Daarnaast zijn de laatste weken meerdere Hollywoodsterren bekend geworden die een kind of kinderen via draagmoederschap hebben gekregen. Twee homostellen: Elton John en partner en Ricky Martin en partner, zijn de bekendsten. Hierdoor zijn de discussies weer opgelaaid en zijn er zelfs kamervragen gesteld. Iedereen heeft een mening en, vervelender, een oordeel klaar liggen.

Het is een noodgreep om te kijken naar een exces zoals het Indiase commercieel draagmoederschapsprobleem. Als er 1 stel per jaar is die naar het buitenland gaat voor commercieel draagmoederschap, meestal via een legitieme organisatie in Amerika of Oost Europa, dan is het veel. De groep van stellen die de stap zetten naar draagmoederschap is heel erg klein en de meesten zetten de stap pas als ze een aanbod krijgen van een vriendin of zus.

Te gemakkelijk

Het is dan ook absurd dat er nu zo’n heisa gemaakt wordt van het commercieel draagmoederschap. Het is te gemakkelijk. Heel hard roepen dat commercieel draagmoederschap moet worden aangepakt of gelegaliseerd in Nederland is voorbijgaan aan datgene dat daadwerkelijk iets zou oplossen. Maar, daar wordt niet naar gekeken. Dat levert teveel discussie op en daar wil niemand zich aan branden of zich in verdiepen. Een paar voorbeelden:

Als je een man bent, en je valt op mannen, dan is hoogtechnologisch draagmoederschap (met een eicel die niet afkomstig is van de draagmoeder zelf) uitgesloten. In Nederland word je namelijk door het VUmc alleen geholpen als je een stel bent waarbij de vrouw geen (functionerende) baarmoeder meer heeft. Twee mannen zijn dus per definitie niet welkom. En dus moeten zij maar adopteren of kiezen voor laagtechnologisch draagmoederschap (waarbij de draagmoeder ook de eicel levert en dus gewoon thuis het zaad van een van de vaders op het juiste moment met een pipetje wordt ingebracht). Hierdoor ontstaan voor het kind in wording en de draagmoeder meteen al moeizamere (psychische) aspecten dan als de draagmoeder niet haar eigen genetisch materiaal zou gaan afgeven. Waarom is er voor dit inclusie criterium gekozen? In de literatuur staat daarover dat dit is om uit te sluiten dat de wensmoeder tijdens de zwangerschap van draagmoeder alsnog zelf zwanger raakt en dan het kindje dat groeit bij de draagmoeder niet meer zou willen opnemen in het gezin. Dat lijkt me in het geval van een homostel niet echt voor de hand liggend. En dus worden er in deze regeltjes toegepast die voorbijgaan aan waarvoor de regels in het leven geroepen zijn. Deze stellen gaan dus naar het buitenland of kiezen toch voor laagtechnologisch draagmoederschap.

Voor zover ik kan zien wordt er bij de heterostellen ook willekeur toegepast. Van alle aanvragen wordt minder dan 25% geholpen en dat terwijl elke aanvraag een verwijzing van hun eigen gynaecoloog heeft. Ons eigen geval is slechts één van de voorbeelden: Wij werden afgekeurd door het VUmc omdat wij al teveel kinderen hebben. Daar waar bij geen enkele vruchtbaarheidbehandeling het aantal kinderen ertoe doet, is het naar mening van de hoofdgynaecoloog van het team van het VUmc bij draagmoederschap niet nodig om te behandelen als een stel na hun derde kind nog een grote kinderwens heeft. Zonder baarmoeder heb je, blijkbaar, geen recht op meer dan het gemiddelde 1.8 kind. Met baarmoeder daarentegen staan er 9 IVF klinieken voor je klaar. Interessant: ik ken een stel waarbij beide partners al kinderen hebben uit een eerder huwelijk, maar gezamenlijk hebben zij nog geen kinderen. Zij worden wel geholpen bij het VUmc. En dus zou ik, als ik de stabiele relatie waarin ik mij bevind verlaat, en met de buurman aan zou komen, wel geholpen worden?

Taboe

Er heersen zoveel meningen en taboes op het draagmoederschap. Als ik naar mijn omgeving kijk, waarin ik volledig open ben over onze voornemens, dan zie ik dat de taboes worden doorbroken en dat meningen minder oordelend worden. Er ontstaat begrip, ruimte voor ons, zonder dat men afkeurt wat we proberen te bewerkstelligen. Die openheid zou er in de gehele samenleving moeten komen. Niet afkeuren, maar kijken wat er mogelijk is. Niet mensen veroordelen, maar ruimte geven om invulling te geven aan een hele sterke kinderwens. Neem van mij aan: draagmoederschap is een grote stap. Als je alles hebt geprobeerd om zelf zwanger te raken en het lukt na jaren proberen en vele medische behandelingen niet, zelfs dan is de stap naar draagmoederschap een hele grote. Die zetten de meeste alleen als ze een vertrouwd persoon in hun omgeving hebben die voor hen een zwangerschap zou willen doen.

Struikelblokken

Door mijn openheid heb ik mogen ervaren dat er veel meer vrouwen zijn dan je op het eerste gezicht zou zeggen, die zoiets voor een ander zouden willen doen. Dat heeft mij heel erg ontroerd. Moeders, vrouwen die weten hoe sterk een kinderwens kan zijn en hoe pijnlijk een onvervulde is en daardoor het graag voor een ander over hebben. Maar besluiten wensouders en draagmoeder dan zo’n traject te starten dan komen er al gauw een heleboel medische en juridische struikelblokken langs:

  • een ziekenhuis vinden dat wil helpen – Als het VUmc nee zegt dan is België de eerstvolgende stap, maar ook daar heb je geen zekerheid dat ze je willen helpen. Zeker niet als je diagnose ‘onbegrepen onvruchtbaarheid’ is en er dus in die zin geen oorzaak gevonden is voor het uitblijven van een zwangerschap.
  • De juridische struikelblokken dat de draagmoeder minimaal een jaar de wettelijke moeder van het kindje is, dat wensouders het kind moeten adopteren en dat het pas kan na een jaar voor hun eigen genetische kind te hebben gezorgd.
  • De Raad van de Kinderbescherming die de wensouders gaat ‘keuren’ of ze wel geschikt zijn om na de geboorte hun eigen genetische kind in hun gezin op te nemen als pleegkind. En diezelfde Raad die de draagmoeder ongeschikt moet maken om voor dit kind te zorgen.
  • En dan heb ik het nog niet eens over de meningen en vooral oordelen die de rest van de maatschappij heeft over draagmoederschap. “Dat zou ik noooooit doen” en “Waarom zou je niet adopteren, er zijn zoveel kindjes die wachten op ouders in de kindertehuizen in China”.

Zo oneerlijk dat mensen die zelf niet zwanger kunnen worden in eens het schuldgevoel aangepraat krijgen voor de kinderen in de kindertehuizen in China. Die vraag “waarom zou je niet adopteren” die zou je dan moeten stellen aan elk stel dat een gaat proberen om een kind te krijgen. Dan is het eerlijk. Alleen maar omdat het niet lukt betekent niet dat je dan moet adopteren. Het kan, ouders kunnen daarvoor kiezen, maar laat dat een eigen keuze zijn. Ze zullen het er samen vast over gehad hebben, want zo leuk is een draagmoederschapstraject niet. Dat doe je niet voor je lol, maar voor het toekomstige kind. Het toekomstige kind is beter af na een hoogtechnologisch draagmoederschapstraject: het is, als de adoptie rond is, kind van zijn biologische ouders, meteen na de geboorte door hen opgevoed en zonder vragen als “waar kom ik vandaan? Wat is mijn identiteit”.

Dat is ook waarom wij voor dit traject kiezen. Niet zozeer omdat wij minder zouden houden van een kindje dat niet ontstaan is uit mijn eicel of dat geboren is in China. Nee, omdat wij denken dat het draagmoederschap het leven van het toekomstige kindje minder gecompliceerd maakt. Als het er eenmaal is, heeft het geen last van mijn last dat ik geen baarmoeder meer heb. Het wordt opgevoed door zijn biologische ouders, lijkt op zijn broertjes en zusje, weet waar het gekke piekhaar vandaan komt. De draagmoeder biedt 9 maanden all inclusive verzorging aan, maar geen eigen genen. Dat maakt het proces voor haar ook minder zwaar.

Draagmoederschap is iets waar over gesproken moet worden. Het hard aanpakken van commercieel draagmoederschap zal niet baten. De echte problemen liggen daar niet. Preventief is er veel meer te bereiken. Als mensen zo’n sterke wens hebben dan volgen ze die en het liefste worden zij in Nederland geholpen, ideeel en zonder taboes. Geen stel gaat voor z’n lol naar de Oekraine of de VS toe om aan draagmoederschap te beginnen. Maar ze doen het wel als ze in Nederland alleen maar veroordelingen en tegenwerkingen krijgen. Ik zeg niet: legaliseer commercieel draagmoederschap in Nederland. Ook dat lost niets op. Ik zeg wel: kijk waar de ruimte ligt om ideeel draagmoederschap te ondersteunen. Een remmend beleid heeft geen zin. In mijn afgelopen maanden van onderzoek, lezen en spreken met wensouders, advocaten en instanties, is duidelijk geworden dat er op een hele hoop terreinen nog te winnen is. Bij het VUmc, bij de algeheel geldende taboes in de samenleving en bij de juridische rompslomp. Laten we ons dus alsjeblieft daar sterk voor maken, in plaats van reageren vanuit onwetendheid en oordelen over hen die noodgedwongen kiezen voor commercieel draagmoederschap in het buitenland.

Tags:

11 Responses

  1. Wat een goed stuk…ook naar VUmc gestuurd? Zouden ze wat van kunnen leren.
    Vraag me serieus nog steeds af hoe ze jullie zo bot en ‘ongegrond’ hebben afgewezen.
    Hoop dat Belgie jullie wens wel mogelijk gaat maken.

  2. In de tweede brief die ik het VUmc heb gestuurd (waarna ze geen reactie gaven maar wel de discussie sloten) stonden vergelijkbare argumenten, pijnpunten etc. Ik kan me ook nog steeds niet precies indenken waarom ze ons hebben afgekeurd. Ze waren vast eerder van ons af geweest als ze ons wel hadden willen helpen 😉

  3. Wederom heel duidelijk beschreven…. maar waarom zoveel moeilijkheden… ik snap er werkelijk niks van soms. Rare wereld.

  4. Klinkt heel redelijk. Maar ik ben het er niet mee eens. Je mag een medemens niet/nooit gebruiken als broedkip. Zeker niet als je medemens het zelf aanbiedt uit armoede, maar ook als je eigen zuster het aanbiedt zou ik me wel twee keer bedenken. Ook in Nederland sterven kraamvrouwen, of lopen schade op door de bevalling. Hoe zou je je voelen als je eigen zus dat overkwam? Je schouders ophalen en zeggen dat ze het zelf aangeboden heeft? Een mens moet accepteren dat het leven zelden zo loopt als je zou wensen. Je moet het gewoon doen met wat je wel hebt.

  5. Ik heb aan de lijve ondervonden dat je na een bevalling schade kan oplopen. Dat is precies de reden dat draagmoederschap voor ons de enige mogelijkheid is. En dat risico hebben we ook besproken met mijn vriendin die ons aangeboden heeft om draagmoeder te zijn. Zij is er zeker van dat zij dit wil doen, ongeacht het risico dat ze ermee loopt.

    En “een mens moet accepteren dat het leven zelden zo loopt als je zou wensen. Je moet het gewoon doen met wat je wel hebt” daar ben ik het mee eens: wij hebben werkende eierstokken, een lieve draagmoeder die dit met haar volle verstand voor ons wil doen en een grote wens voor een kind. Daarmee accepteren we dat ik het niet zelf kan dragen en doen we het met hetgeen we wel hebben.

  6. Aan P. Honders:

    Ik denk dat iedere vrouw die draagmoederschap noodgedwongen in overweging neemt (omdat ze zelf om medische gronden geen kindje kan dragen) als eerste op deze vraag stuit. Ik laat iemand anders bewust een risico lopen omdat ik een kinderwens heb, is dat ok? En natuurlijk is dan het eerste gevoel en antwoord dat in je opkomt, een heel hard: nee!

    Maar: Ik stap ook in een taxi. Omdat ik ergens heen wil, breng ik die taxichauffeur in gevaar door hem in het drukke verkeer ergens heen te laten rijden. Ik rijd zelf auto. Geschat wordt dat ieder jaar 6000 mijnwerkers omkomen. Maar dankzij mijnwerkers heb ik benzine. Mag iemand geen hulp in de huishouding meer nemen omdat de kans op rugproblemen bij deze groep erg hoog ligt?

    P. Honders: Ik begrijp uw argumenten erg goed. Maar laten wij niet iedere dag andere mensen een risico lopen, zonder dat we daar bij stil staan? En nu u er zich van bewust bent, laat u dan de auto (of trein/bus/tram/taxi) staan?

  7. Tja, misschien red ik wel het leven van die taxichauffeur door in zijn auto te stappen. Op dergelijke gebeurtenissen heb ik geen enkele invloed. Je kunt ook nooit reconstrueren wat er gebeurd zou zijn als je anders gekozen had. Ik vind het heel iets anders dan willens en wetens een ander mens gebruiken voor jouw behoeftes, hoe diep en schrijnend die ook zijn. Is draagmoederschap dan de enige oplossing bij ongewenste kinderloosheid? Stel dat ik mijn zus zou vragen mijn kind te baren en er gaat iets mis. Hoe zou ik haar en de verdere familie nog onder ogen kunnen komen? Zij zijn mij net zo lief als mijn dochter. En die vrouw uit de tweede of derde wereld die uit armoe je kind wil baren (betere keus dan prostitutie misschien) is niet minder dan mijn zuster.

  8. Stel dat ik mijn vrouw zou vragen mijn kind te baren en er gaat iets mis? Gaat dan de familie ook tegen je zeggen: “ik zei toch dat je geen seks moest hebben met haar. Kijk nu eens wat ervan komt”. Tuurlijk niet.
    Maar als je in bovenstaande zin vrouw vervangt door goede vriendin, zus, draagmoeder, dan staat heel nederland op z’n kop en krijg je de meest felle discussies. Dan gaan mensen het in een keer hebben over de invloeden die “jouw” keuze heeft op het leven van anderen.
    Als je zelf geen kinderen wilt, prima. Als je ze wel wilt maar niet kunt krijgen (los van de vraag waarom niet) maar je kunt het wel via adoptie, of via een (buitenlandse)draagmoeder dan zeg ik: doen. Het belangrijkste blijft dat iedere partij zich volledig bewust is van de risico’s, rechten en plichten en over de implicaties goed heeft nagedacht. Zijn alle partijen het daarover eens? Go for it!
    Wie heeft het recht om dat te veroordelen?

  9. Over het algemeen is het toch wel verstandig om van tevoren te overleggen of je partner überhaupt wel kinderen wil. Maar om je buurvrouw te vragen omdat je vrouw niet wil of kan ….. gaat toch wel een brug te ver. Gelukkig zijn in Nederland economische motieven nog niet bepalend bij het maken van die keus, en dat is voor mij in deze discussie het cruciale punt. Je moet geen kinderen adopteren als de moeder die gekregen heeft met het doel voor geld af te staan en je moet geen misbruik maken van mensen die economisch geen andere uitweg zien (die bied je hulp om niet, als fatsoenlijk medemens).

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Per mail op de hoogte
Social Media Auto Publish Powered By : XYZScripts.com